Nov: GE-chirurgie

Introductie
De gastro-intestinale (GI) chirurgie spitst zich toe op maagdarmkanaal, van de oesophagus tot en met het rectum. Daarnaast houdt zij zich bezig met een aantal organen die hier geen deel van uit maken zoals de pancreas, lever en milt. De meeste patiënten komen bij de GE-chirurg via een maag-darm-lever (MDL) arts, waarmee een nauwe samenwerking geldt. Typische patiënten hebben chronische inflammatoire aandoeningen, zoals Morbus Crohn, colitis ulcerosa en diverticulitis, ofwel hebben acute gastro-intestinale aandoeningen. De twee meest bekende voorbeelden hiervan zijn appendicitis en cholecystitis. Andere grote patiëntgroepen bestaan uit patiënten met intra-abdominale maligniteiten, herniaties of biliaire problematiek.

Geschiedenis GE-chirurgie
De evolutie van de GE-chirurgie is ingrijpend beïnvloed door technologische ontwikkelingen binnen de chirurgie en beeldvorming. Een bijzonder grote rol heeft daarbij de introductie van de glasvezel endoscopie gespeeld, waardoor MDL-artsen middels endoscopische interventie vele spoedindicaties, zoals maagbloedingen ten gevolge van een gastrische ulcer, een choledocholithotomie en open polipectomiën tot een zeldzame indicatie voor chirurgische interventie hebben gemaakt.

Vorderingen binnen de diagnostische radiologie hebben ervoor gezorgd dat de chirurg met meer accurate informatie zijn diagnose stelt en de chirurgische procedures plant. Hieraan heeft de ontwikkeling van de fluoroscopie in 1896 significant aan bijgedragen. Meer recentere ontwikkelingen, die oude technieken onherkenbaar hebben gemaakt zijn de echografie, CT en MRI.

Dankzij ontwikkelingen binnen de interventieradiologie kunnen de meeste intra-abdominale abcessen en cysten percutaan worden behandeld in plaats van gebruik te maken van een laparotomie. Hierdoor is de mortaliteit ten gevolge van deze postoperatieve complicaties drastisch gedaald.

De meest revolutionaire ontwikkeling is de minimaal invasieve chirurgie geweest. In plaats van grote snedes opereert de chirurg middels kleine incisies waardoor de lange laparoscopische instrumenten het lichaam in kunnen worden gebracht. Tegenwoordig leren AIOS heelkunde nauwelijks meer een open cholecystectomie uit te voeren en is het verwijderen van de galblaas een van de eerste operaties die zij zelf mogen uitvoeren.

In 2001 is de eerste patiënt middels gastro-intestinale robotchirurgie geopereerd. Hierbij maakt de chirurg nog altijd gebruik van de kleine incisies, zoals bij conventionele laparoscopie. Hoewel deze techniek steeds meer wijdverbreid wordt toegepast zijn concrete positieve effecten op de patiëntzorg nog nauwelijks aangetoond. Desalniettemin vermoeden velen dat deze voordelen daadwerkelijk bestaan. De tijd zal uitwijzen of dit vermoeden omgezet kan worden in wetenschappelijk bewijs. Voor meer informatie over robotchirurgie, zie het maandthema van juli 2016.

De laatste jaren wordt  er ook steeds meer aandacht besteed aan het optimaliseren van de preoperatieve conditie van de patiënt. Voorbeelden hiervan zijn een aantal weken voor de operatie te stoppen met roken, en het tegengaan van preoperatief gewichtsverlies middels voedingsprotocollen. Peroperatief experimenteren  bepaalde centra met het gebruik van een endospons, welke is bedoeld om het darmpakket aan de kant te houden bij operaties in het kleine bekken. Hierdoor hoeft de patiënt gedurende de operatie minder in Trendelenburg te liggen.

De opleiding in Nederland
GE-chirurgie is een van de differentiatierichtingen binnen de heelkunde. Om GE-chirurg te worden moet men dus eerst vier jaar de opleiding tot algemeen chirurg volgen, waarna men zich in de laatste twee jaar richt op gastro-intestinale chirurgie. Over het algemeen zijn GE-chirurgen gespecialiseerd in ofwel het bovenste GI-systeem, bestaand uit oesophagus-, pancreas-, maag- en leverchirurgie, ofwel het onderste GI-systeem, dat gericht is op colorectale chirurgie.

Video's

Cholecystectomie


Appendectomie


 

LAR


Whipple procedure (geanimeerd)


Whipple procedure


Literatuur

Trials


Artikelen

Darmchirurgie van hoog niveau

De Mooie Voedselmachine: de charme van je darmen (Darm mit Charme: alles über ein unterschätztes Organ) – Giulia Enders


Journals

  • Journal of Gastrointestinal Surgery
  • World Journal of Gastrointestinal Surgery
  • Digestive Surgery
  • World Journal of Colorectal Surgery
  • British Journal of Surgery
  • The American Journal of Surgery
  • Journal of the American College of Surgeons
  • The Journal of the American Society of Abdominal Surgeons
  • The Journal of Abdominal Surgery

Eerst inloggen via de universiteit
AMC|VUmc|Groningen|Leiden|Maastricht|
Nijmegen|Rotterdam|Utrecht|

 

Congressen

Vorige thema's

Disclaimer:
VCMS Nederland en haar afdelingen hebben geen rechten op het materiaal dat bij de “Maandthema’s” naar voren komt. Tevens verklaren VCMS Nederland en haar afdelingen dat zij niks heeft aan te geven en geen aandelen heeft in de vertoonde informatie op deze pagina’s.
The Dutch Surgical Society for Medical Students and her satellite divisions have nothing to disclose.